Khi thấy phía sau hoặc một bên đầu của con hơi phẳng, nhiều ba mẹ lo lắng và tìm cách chỉnh lại ngay. Điều đầu tiên nên làm là quan sát thay đổi, hỏi bác sĩ khi cần và tiếp tục giữ môi trường ngủ an toàn cho con.
Bẹp đầu do tư thế là gì?
Trong những tháng đầu, hộp sọ của bé còn mềm. Áp lực lặp lại lên cùng một vùng có thể làm phía sau hoặc một bên đầu bị phẳng. Một số bé cũng thường quay đầu về một phía do cơ cổ căng hoặc khó vận động cổ.
Đầu phẳng một bên có thể khiến hình dạng nhìn không cân đối; phẳng phía sau có thể làm đầu trông rộng hơn. Bẹp đầu do tư thế thường cải thiện khi bé lớn và vận động nhiều hơn, và bản thân tình trạng này không gây tổn thương não.
Tuy nhiên, hình dạng đầu khác thường cũng có thể do nguyên nhân khác. Bác sĩ cần kiểm tra để phân biệt, nhất là khi bé khó quay đầu hoặc ba mẹ nhận thấy biến dạng tăng lên.
Vẫn đặt bé nằm ngửa khi ngủ
Ba mẹ cần tiếp tục đặt bé nằm ngửa khi bắt đầu giấc ngủ. Không chuyển con sang ngủ sấp hay nằm nghiêng để cố làm đầu tròn hơn.
Tránh dùng gối lõm, gối định hình đầu hoặc dụng cụ giữ tư thế trong chỗ ngủ của trẻ sơ sinh. FDA cảnh báo gối định hình đầu chưa có lợi ích được chứng minh và có thể tạo ra môi trường ngủ không an toàn.
Giảm áp lực lên một vùng đầu khi bé thức
Ba mẹ có thể hỗ trợ con bằng các hoạt động hằng ngày:
- Cho bé nằm sấp để chơi khi đang thức, có người lớn quan sát trực tiếp. Bắt đầu bằng những khoảng ngắn và tăng dần theo khả năng của con.
- Khi chơi, đổi phía ngồi của ba mẹ hoặc vị trí đồ chơi để khuyến khích con chủ động nhìn sang hai bên.
- Luân phiên bên bế và cho bú, thay vì luôn để đầu bé tựa về cùng một phía.
- Hạn chế thời gian đầu bé tì vào ghế ngồi, xe đẩy hoặc thiết bị đung đưa khi không cần dùng.
Nếu con ngủ, cần chuyển về chỗ ngủ phù hợp. Không cố xoay hoặc kéo cổ khi bé có vẻ đau hay gặp khó khăn.
Khi nào nên trao đổi với bác sĩ?
Hãy đặt lịch khám nếu ba mẹ lo về hình dạng hoặc kích thước đầu, bé luôn nghiêng đầu một bên hoặc khó quay cổ. Một số trẻ cần được hướng dẫn vật lý trị liệu; bài tập phải phù hợp với tình trạng của con.
Không tự chọn mũ chỉnh hình hoặc tin vào sản phẩm hứa hẹn “chống bẹp đầu”. Nếu cần can thiệp, bác sĩ sẽ đánh giá dựa trên độ tuổi, mức độ và nguyên nhân.
Petit Town mong ba mẹ có thể chăm sóc con bằng những thay đổi nhẹ nhàng trong giờ thức, đồng thời giữ nguyên các nguyên tắc ngủ an toàn.
Nguồn tham khảo:
- NHS – Flat head syndrome: https://www.nhs.uk/conditions/flat-head-syndrome-plagiocephaly-brachycephaly/
- Great Ormond Street Hospital – Positional plagiocephaly: https://www.gosh.nhs.uk/conditions-and-treatments/conditions-we-treat/positional-plagiocephaly/
- NICHD – Benefits of Tummy Time: https://safetosleep.nichd.nih.gov/reduce-risk/tummy-time
- FDA – Do Not Use Infant Head Shaping Pillows: https://content.govdelivery.com/accounts/USFDA/bulletins/335b22d